ponedeljak, septembar 26, 2022

Jedan od najlepših sakralnih objekata

U podnožju planine Jelice, nalazi se najstarija i jedina crkva pod zaštitom države, kao spomenik kulture u Dragačevu. Potiče iz XIX veka, tačnije građena je od 1807. do 1810. godine. Posvećena je Presvetoj Bogorodici.

Istorijsku vrednost i istorijski značaj ima jer je građena za vreme Prvog srpskog ustanka i vožda Karađorđa, a posećivale su je mnoge istaknute ličnosti među kojima i Dositej Obradović.

Na facebook strani Crkvene opštine Goračići stoji da je ‘’Godine 1826. bogomolju je posetio Joakim Vujić i tom prilikom zapisao: "Ova cerkva drži jedan mali voćnjak i livadu na groblju, i za ovaj grunt plaća Turčinu spahiji na godinu glavnicu od 6 groša i jedan par čarapa". Bogorodičina crkva u Goračićima, skladna građevina sa svojstvima raškog arhitektonskog tipa, jedan od najlepših sakralnih objekata sa početka XIX veka, produžena je doziđivanjem priprate 1856. godine.’’

O njenoj gradnji dodaju ‘’Njen majstor poznavao je graditeljstvo sličnih hramova u prošlosti. Unutrašnjost hrama veoma je akustična i zbog toga što je u svodove prizidane priprate-tamo gde je počelo presvođavanje-ugrađeno, i na jednoj i na drugoj strani, po desetinu testija, čiji grlići vire iz debelih zidova. U svemu, graditelj je poštovao iskustva ranijih majstora. Majstor goračićkog hrama pridržavao se vizantijsko-raškog koncepta. Jedino ornamentisane tranzene na prozorima kupole odaju graditelja sa shvatanjima iz XIX veka: ukrasi podsećaju na one sa nadgrobnih spomenika. Stiče se utisak da se graditelj crkve u Goračićima inspirisao hramom manatira Svete Trojice na Ovčaru. Naravno, usled skromnosti sredstava sa kojima su ktitori raspolagali, on je neke oblike pojednostavio i bogatstvo plastične obrade sveo na razumnu meru.’’

Za više od dva veka postojanja na tromeđi tri dragačevska sela Goračića, Guberevaca i Živice bogorodičina crkva pretrpela je brojne probleme. Hram je 1929.godine zbog klizanja zemljišta napukao i praktično se prepolovio. Zbog napuklosti zidova crkva je bila zatvorena od 1929. do 1933. godine kada je urađena sanacija od temelja. Hram je opasan ogromnim armiranim prstenovima i gredama, urađene su drenaže tako da i danas, iako iskrivljen, prkosi vremenu.

Sve vrednosti ove crkve čuvaju se I danas. Iako je pre nekoliko godina urađen novi ikonostas, sačuvan je stari, koji potiče iz 1902.godine.

I unutrašnjost hrama je novijeg datuma. Freskopisanje je započeto 2001. a završeno 2006.godine.

U najstarijoj dragačevskoj crkvi crkvena slava se proslavlja 21. septembra, na Malu Gospojinu.