nedelja, maj 29, 2022

Krajputaši u Bratljevu

Prilikom rekonstrukcije starog puta koji iz Ivanjice preko Međurečja vodi za Sjenicu 1980. godine krajputaši koji su se nalazili na toj trasi preneti su u centar sela Bratljevo. Spomenike posvećene vojnicima koji su stradali u Balkanskim i Prvom svetskom ratu konzervirali su i restaurirali stručnjaci iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture iz Kraljeva. Ova skupina šarenih spomenika kulture ivanjičkog kraja ima 12 krajputaša.

Skoro svi su isklesani u kamenu i na prednjoj strani imaju prikaz vojnika u stavu mirno, sa puškom i bajonetom. Svaki vojnik ima šajkaču i vojničko odelo, a neki vojnici na grudima imaju odlikovanja. Sa strane spomenika mogu se videte razni, dekorativni ornamenti, ali i epitafi.

Aleksandra Fostikov sa Istorijskog instituta u Beogradu u radu posvećenom spomenicima u Bratljevu navodi da se na njima mogu pronaći zajedniči elementi. U slučaju epitafa javlja se motiv borbe za slobodu i otadžinu, tu su opisi vrlina vojnika, ističe Fostikov i dodaje da se u većini slučajeva navode godine života, mesto porekla, događaj, odnosno bitka ili mesto gde je poginulo ili preminu. Ona pojašnjava i da krajputaši sadrže stihove i detalje iz života pojedinih ličnosti, a da se na kraju nalazi i popis onih koji su učestvovali u podizanju spomenika.