četvrtak, avgust 11, 2022

Pećinski ukrasi i endemske vrste

Ime je dobila po Karađorđevom vojvodi za vreme Prvog srpskog ustanka. Hadži Prodan Gligorijević predvodio je početkom XIX veka bunu protiv Turaka. Nakon gušenja bune u pećini u dolini Rašćanske reke skrivao se sa ustanicima.

Pećina se nalazi na samo sedam kilometara od Ivanjice. Iza, na prvi pogled teško uočljivog, izuzetno uskog ulaska u stenu, tik iza crkve posvećene Arhangelu Gavrilu koja je podignuta 1813. godine. Ulazni deo se završava suženjem iza koga se nalaze prostrane dvorane.

U prošlosti je više puta istraživana. Do sada je istraženo oko 400 metara, a za posetioce uređene su pešačke staze u dužini od  120 metara pećine. Osvetljena je specijalnom rasvetom, pa se u u centralnom delu može videti impozantna dvorana visine preko 16, a u nekim delovima i do 20 metara.

Interesantna je po veličini, jer se retko mogu videti objekti tako male dužine a velike visine. U njoj ima raznovrsnih pećinskih ukrasa i nekoliko lepih saliva.

Hadži Prodanova pećina još uvek nije u potpunosti istražena. Svrstava se u malobrojna višeslojna paleolitska nalazišta na centralnom Balkanu. Speleolozi kažu da ima teško pristupačnih delova i kanala u koje samo oni mogu ući.

Pored kombinacije arheološkog i speleološkog značaja, pećina u selu Raščići zanimljiva je i zbog činjenice da je dom velike kolonije zaštićenih vrsta slepih miševa. Pored slepih miševa i 25 vrsta insekata, među njima ima endemskih vrsta koje samo u ovoj pećini žive i nigde drugde.

Prema nepotvrđenoj legendi izlaz iz nje nalazi se u susednom selu Kotraža, u Dragačevu.